Molekuła Miesiąca – bo nic się nie sprzedaje tak dobrze, jak seks

Tak więc tym razem, po zeszłomiesięcznej cząsteczce płodności, będzie znowu okołotematycznie. Bohaterem tego odcinka jest cząsteczka niewątpliwie znacznie mniej skomplikowana niż kisspeptyna, ale nie mniej ciekawa. Odkryta i opisana została po raz pierwszy nie tak dawno – w 1959 roku, przez niemieckiego noblistę i nazistę (co tylko dowodzi, że sukcesy naukowe nijak się mają do [...]

Molekuła Miesiąca – o dojrzewaniu i płodności

Dzisiejszy bohater jest okolicznościowy. Ale bez przesady, nie będzie aż tak romantycznie. W latach 90. grupa amerykańskiego badacza Danny’ego Welcha poszukiwała genów hamujących metastazę, czyli przerzuty nowotworowe. Welch jest odpowiedzialny za odkrycie 4 spośród 24 znanych nam dzisiaj genów tego typu. Zaś tegomiesięczna Molekuła jest produktem jednego z nich: genu KiSS-1. Napisałem KiSS i od [...]

Molekuła Miesiąca – gdy sarin się nie umywa

Ostatnimi czasy w Molekule Miesiąca królowała tematyka leczniczo-pozytywna: mieliśmy leki, afrodyzjaki, odchudzające hormony i zapobiegające starzeniu wino. Ponieważ jednak nastroje w narodzie są burzliwe (o ACTA już więcej nie piszę, żeby z siebie jeszcze bardziej idioty nie robić, ale Anonymous – jak również gówniarzy obrzucających cegłami urzędy – wciąż potępiam), postanowiłem na garaż wrzucić cząsteczkę [...]

Molekuła Miesiąca – recepta na raka

Ostatnio sporo mi się tematów okołorakowych napatacza, więc i tegomiesięczna Molekuła nie może być w tej dziedzinie gorsza. Cząsteczka, o której chcę dzisiaj opowiedzieć, nie porywa jeszcze naszej wyobraźni tak bardzo, jak roślinne alkaloidy, małe organiczne antropogeniczne trucizny, leki psychotropowe, czy wreszcie jakiekolwiek substancje związane w ten czy inny sposób z seksem (w tej serii [...]

Molekuła Miesiąca – piekielny afrodyzjak

Po dłuuugiej przerwie powraca ulubieniec Czytaczy i Czytaczek – a nawet jeśli nie, to z pewnością mój – prawie-co-miesięczna Molekuła Miesiąca. Tym razem rzucimy krótko okiem na związek z grupy terpenów. Terpeny to w ogóle – obok alkaloidów – jedna z najbardziej interesujących grup cząteczek bioorganicznych. Zalicza się do niej wiele tuzinów związków zbudowanych według [...]

Molekuła Miesiąca – otyły duet

Im dłużej i lepiej żyjemy, tym więcej dopada nas chorób cywilizacyjnych. Otyłość nie jest ani pierwszą, ani ostatnią z nich, ale w otoczeniu, w którym dominują nowotwory, choroby neurodegenracyjne, cukrzyca i choroby układ krążenia, otyłość wydaje się być sierotką. Być może dlatego, że łatwo jest po prostu stwierdzić, że grubas jest grubas, bo jest łakomczuch, [...]

Molekuła Miesiąca – zwalczacz uzależnień

Wracam do zaniedbanej ostatnio serii MM. W tym miesiącu na tapetę weźmiemy związek pochodzenia roślinnego, psychoaktywny alkaloid (a jakże!) o pewnych niezwykłych właściwościach. Alkaloidy zawsze są ciekawym tematem do rozważań z racji swoich nierzadko halucynogennych, pobudzających, leczniczych, uspokajających i tak dalej, i tym podobne, właściwości. W Molekule Miesiąca nie pojawiają się co miesiąc tylko dlatego, [...]

Molekuła Miesiąca – czkający psychotrop

Odkryty w 1958 przez zdobywcę drugiego miejsca w plebiscycie z 2005 roku na Najlepszego Belga Wszechczasów Paula Janssena, środek ten jest lekiem przecipsychotycznym stosowanym w przypadkach schizofreni, ale także przy psychozach lekowych, wywołanych takimi środkami jak LSD, amfetamina, czy ketamina; przy ciężkich maniach; do leczenia nadpobudliwości i agresywności; przy ciężkich zespołach majaczeniowych… Lista ciągnie się [...]

Molekuła Miesiąca – wino na długowieczność

Wspomniałem o tym związku zaledwie kilka dni temu, a jako że sławę coraz większą zyskuje w ostatnich latach, pomyślałem, że kiedyś na pewno Molekułą Miesiąca musiałby zostać – dlaczego więc nie teraz? Pochodna stylbenu, śmiesznego, dwupierścieniowego związka aromatycznego (stylben sam w sobie jest godzien osobnego wpisu), obecna w wielu roślinach, przede wszystkim zaś winogronach (zwłaszcza [...]

Molekuła Miesiąca – nieprzylepny polimer

Wiele jest takich związków, o których niechemiczna większość z nas wie, że istnieją, kojarzy ich nazwę mniej lub bardziej, a nawet do czego najczęściej są stosowane. Często jednak nie zdajemy sobie sprawę z tego, jak powszechna w istocie jest dana substancja. Takim związkiem jest bohater październikowej Molekuły Miesiąca: politetrafluoroetylen (PTFE). A ma PTFE zastosowań liczbę [...]

Molekuła Miesiąca – tytanowy złoty środek

Czy jesteście posiadaczami pięknego, błyszczącego jak złoto tytanowego zegarka, za którego zapłaciliście fortunę? Jeśli tak, jest duża szansa, że przepłaciliście (jeśli jest to Rolex, to przepłaciliście za markę, jeśli inna marka, to przepłaciliście za etykietkę). Znakomita większość wyrobów użytkowych ometkowana jako wyroby tytanowe – głównie noże, zegarki, ostrza do maszynek do golenie, ale także na [...]