Rafała wypiski z prasy

A w tym tygodniu przeczytacie o małpach zdrowych dzięki trojgu rodzicom; o samobójczej planecie oddalonej od nas o 300 lat świetlnych; o dziwnym pierwiastku niezbędnym do życia; a na koniec o altruizmie u bakterii.

1. Materiał genetyczny dziedziczymy od rodziców w różnych formach. Jądrowe DNA pochodzi po połowie od każdego z rodziców. Inaczej ma się rzecz ze słynnym mitochondrialnym DNA – to dziedziczymy w całości po matce (stąd też wykorzystane one było do opisania ludzkiej genealogii – ponieważ teoretycznie wszyscy powinniśmy mieć niemal takie samo mtDNA, identyczne z DNA ludzkiej pramatki).  Mutacje w mitochondrialnym DNA są przyczyną wielu chorób dziedzicznych, które w chwili obecnej są w zasadzie nieuleczalne. Krok w stronę poprawy tej sytuacji uczyniła grupa badaczy z Oregonu. Pobrali oni mianowicie jądrowe DNA z jednej komórki jajowej i „wszczepili je” do innej komórki jajowej, z której uprzednio usunięto jądrowe DNA. Następnie zapłodnili tę zmodyfikowaną komórkę jajową, a powstałą zygotę zaimplantowano w macicy samic makaka rezusa. Z 15 embrionów przyjęły się trzy i ostatecznie narodziły się cztery zdrowe makaczki (w tym oczywiście jedne bliźnięta). Więcej w Nature (adv. publications online):

„Mitochondrial gene replacement in primate offspring and embryonic stem cells”, Masahito Tachibana, Michelle Sparman, Hathaitip Sritanaudomchai, Hong Ma, Lisa Clepper, Joy Woodward, Ying Li, Cathy Ramsey, Olena Kolotushkina & Shoukhrat Mitalipov, Nature; DOI: 10.1038/nature08368 (26 Aug 2009)

2. W dzisiejszym Nature grupa Coel Hellier z University of Keele (Wlk. Brytania) opisuje odkrycie 18. planety w ramach programu SuperWASP – WASp-18b krążącej wokół gwiazdy WASP-18 oddalonej od Ziemi o 325 lat świetlnych. Planeta należy do klasy gorących jowiszów – gazowych olbrzymów krążących niezwykle blisko swych macierzystych gwiazd. Jednak trajektoria WASP-18b jest dość szczególna na skutek oddziaływań grawitacyjnych między planetą i słońcem – ma kształt spirali i nieuchronnie oznacza, że pewnego dnia planeta WASP-18b zderzy się z gwiazdą, wokół której wędruje.

„An orbital period of 0.94 days for the hot-Jupiter planet WASP-18b”, Coel Hellier, D. R. Anderson, A. Collier Cameron, M. Gillon, L. Hebb, P. F. L. Maxted, D. Queloz, B. Smalley, A. H. M. J. Triaud, R. G. West, D. M. Wilson, S. J. Bentley, B. Enoch, K. Horne, J. Irwin, T. A. Lister, M. Mayor, N. Parley, F. Pepe, D. L. Pollacco, D. Segransan, S.  Udry & P. J. Wheatley, Nature 460: 1098-1100; DOI: 10.1038/nature08245 (27 Aug 2009)

3. Wszyscy przyzwyczajeni jesteśmy (mniej lub bardziej) do myśli o tym, że składamy się w dużej mierze z węgla, wodoru, tlenu, azotu. Jest jednak kilka mniej typowych pierwiastków dla życia niezbędnych – i choć ilość atomów potrzebnych do funkcjonowania organizmu jest liczną, która mieści się na jednej kartce papieru (to naprawdę niewiele), to jednak ich znaczenie bywa olbrzymie. Takimi pierwiastkami są a przykład selen czy mangan. Oraz – bardziej typowy dla organizmów pierwotnych, ale potrzebny też ludziom – molibden. Znakomita praca przeglądowa na temat molibdenu i jego roli jako kofaktora w organizmach żywych do przeczytania w Nature. Zdecydowanie polecam.

„Molybdenum cofactors, enzymes and pathways”, Günter Schwarz, Ralf R. Mendel & Markus W. Ribbe, Nature 460: 839-847; DOI: 10.1038/nature08302 (13 Aug 2009)

4. Para węgiersko-holenderska opisuje w piśmie PLoS ONE, jak wygląda wyczuwanie kworum u bakterii (czyli porozumiewanie się i sygnalizacja pewnych zjawisk za pomocą sygnałów chemicznych) oraz jak u niektórych bakterii rozwija się umiejętność oszukiwania – wysyłania do pozostałych bakterii w kolonii sygnału „właśnie wykonałem pracę społeczną”, podczas gdy w istocie nie zrobiły nic. Jest to ładny, modelowy przykład tego, jak w grupach społecznych funkcjonują i rozwijają się strategie altruistyczne i egoistyczne.

„Microbial Communication, Cooperation and Cheating: Quorum Sensing Drives the Evolution of Cooperation in Bacteria”, Tamás Czárán, Rolf F. Hoekstra, PLoS ONE 4(8): e6655; DOI: 10.1371/journal.pone.0006655 (17 Aug 2009)

3 Comments

  1. Nie mam problemu z kwestią in vitro. Chodzilo mi o wielką „kłótnię” wokół tej sprawy jaką mieliśmy okazję jakiś czas temu oglądać.

    Ok, dam znać gdybym nie miał dostępu. ;)

    Lubię

  2. No nie tylko na rezusie. na rezusie. Dużo bliżej badań na ludziach już się nie da. Oczywiście nie było powtórzone przez nikogo innego, bo opublikowano te wyniki zaledwie przedwczoraj! No i wreszcie – ja tu żadnego problemu etycznego nie widzę. Jeśli ktoś zgadza się na in vitro (oczywiście co innego, jeśli masz z tą kwestią problem. Ja nie mam), to nie widzę powodu, dla którego nie zgodziłby się z taką terapią z przyczyn etycznych. Nie sądzę też, żebyśmy musieli czekać aż tak długo, jak Ci się wydaje. Ale to zweryfikuje czas.

    Co do przeglądówki o molibdenie – Stryer jest dla początkujących biochemików. Zapewniam Cię, że dowiesz się/nauczysz znacznie więcej czytając artykuły przeglądowe w pismach fachowych. Na marginesie – i jak zwykle – jeśli nie masz dostępu do któregoś z artykułów, a chciałbyś przeczytać, daj mi znać.

    Lubię

  3. 1. Ciekawe odkrycie i chwała im za to. Jednakże na drodze do zastosowania tej metody u ludzi nie jest ryzyko z niej płynące (w końcu wykonano eksperyment tylko na rezusie i domyślam się, że nikt jeszcze nie powtórzył tego doświadczenia?) a etyczny problem wynikający z konieczności użycia metody in vitro. Wiele wody w rzece upłynie niestety póki będziemy mogli przenieść najnowsze zdobycze nauki do leczenia ludzi.

    2. Dzięki wielkie za link. Szczerze mówiąc do tej pory sądziłem, że na stronie Nature są dostępne jedynie Abstracty i ew. krótkie newsy. Myślę, że swoją wiedzę na temat mikroelementów w biochemii można poszerzyć również zaglądając do ,,Biochemii” Stryera.

    Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s