Homeopatia – prawdziwa medycyna czy hochsztaplerstwo?

źródło: www.wikipedia.org
źródło: http://www.wikipedia.org

Gdy zawodzi nas tradycyjna medycyna, gdy mimo starań lekarzy i stosów pieniędzy wydanych na coraz to nowe leki, uporczywy problem nie znika, gdy metody naukowe nie dają rezultatu, jakiego oczekujemy, wówczas często zwracamy się w stronę metod alternatywnych, metod niekonwencjonalne, niemal mistyczne, metody, które nie mają prawa działać, ale jak próbuje się nam wmawiać – działają.

Leki homeopatyczne z definicji zawierają niezwykle małą ilość substancji aktywnej – i tu z reguły myśli się o ilości kilku cząsteczek na szklankę wody. Jest to ilość praktycznie niemierzalna i nie istnieją żadne metody kontroli jakości tych specyfików. Wątpliwe też jest ich działanie lecznicze: a jednak odnotowywano przypadki polepszenia kondycji pacjentów leczących się lekami homeopatycznymi. Magia? Czary? Czy też naprawdę działająca medycyna alterntywna? Takie pytania możnaby sobie zadawać, gdyby nie to, że podobny efekt jest doskonale znany i opisany. Mowa oczywiście o efekcie placebo.

W 2005 roku grupa Matthiasa Eggera ze Szwajcarii opublikowała w renomowanym brytyjskim periodyku medycznym, Lancecie, wyniki meta-analizy różnych studiów badających pojawianie się efektu placebo przy kuracjach homeopatycznych, jak i alopatycznych.

Badacze przeanalizowali 110 eksperymentów z lekami homeopatycznymi i 110 z użyciem leków tradycyjnych – odpowiadających eksperymentom homeopatycznym pod względem obiektu kuracji i oczekiwanego rezultatu. Blisko 20% z wybranych eksperymentów homeopatycznych i blisko 10% eksperymentów tradycyjnych było doświadczeniami o bardzo wysokiej jakości (tzn. dokładnie i precyzyjnie zaplanowany eksperyment, rygorystycznie zebrane dane, duża próba badanych). W przypadku obu typów doświadczeń badania gorszej jakości lub te, których liczba uczestników była niska, leczenie wydawało się mieć lepsze skutki terapeutyczne. Nie powinno to jednak dziwić – w tego typu badaniach, gdzie do czynienia mamy z mnóśtwem zmiennych (możnaby wręcz powiedzieć, że jeden pacjent to jedna zmienna) kluczową rolę odgrywa prawidłowa i wyczerpująca statystyka. Lekarze ze Szwajcarii wzięli to pod uwagę i sprawdzili, co się stanie, gdy analizę ograniczą tylko do prób wysokiej jakości. Zgodnie z oczekiwaniami okazało się, że leki tradycyjne miały działanie terapeutyczne tam, gdzie homeopatia zawodziła lub wręcz dawała efekt placebo.

Autorzy podkreślili, że w meta-analizie brali pod uwagę tylko specyficzne efekty leków homeopatycznych. Zwrócili jednak uwagę na to, co nazwali efektami kontekstowymi – czyli działaniem terapeutycznym wynikających z sytuacji, a nie działania leku. Jeśli chorego i terapeutę łączy silna więź emocjonalna i oboje dzielą wiarę w skuteczność stosowanego leku, nawet czysta woda może mieć działanie uzdrowicielskie – działając na chorego nie poprzez fizjologię, a przez psychologię. Dlatego, przynajmniej dla niektórych pacjentów, stosowanie leków homeopatycznych jako uzupełniania kuracji lekami tradycyjnymi może być znacznie zdrowsze.

Na koniec Szwajcarzy podkreślili, że zamiast wydawać mnóstwo pieniędzy na kolejne doświadczenia mające dowieść, że homeopatia nie ma działania terapeutycznego, należałoby przeznaczyć te środki właśnie na badanie efektów kontekstowych.

„Are the clinical effects of homoeopathy placebo effects? Comparative study of placebo-controlled trials of homoeopathy and allopathy”, Aijing Shang, Karin Huwiler-Müntener, Linda Nartey, Peter Jüni, Stephan Dörig, Jonathan A C Sterne, Daniel Pewsner, Matthias Egger, Lancet 366(9487): 726-32; DOI: 10.1016/S0140-6736(05)67177-2 (27 Aug 2005)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s