Molekuła Miesiąca – seksowna chemia

viagra
viagra
Viagra®

W roku 1998 nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny przyznano Muradowi, Furchgottowi oraz Ignarro za badania nad biologiczną rolą tlenku azotu (NO). A było za co. NO jest niewątpliwie jedną z najprostszych występujących w naszym organizmie cząsteczek. Kiedy go odkryto, uważano, że jest tylko produktem ubocznym oddychania komórkowego, toksycznym gazem, który organizm pragnie jak najszybciej wydalić.

Furchgott zastanawiał się, od czego zależy to, że niektóre leki działają na naczynia krwionośne raz rozkurczająco, a kiedy indziej skurczająco. W 1980 wykazał, że rozkurczowe działanie acetylocholiny ujawnia się tylko, gdy ściana naczynia pokryta jest od wewnątrz śródbłonkiem. Natomiast gdy brak śródbłonka, wtedy acetylocholina powoduje kurcz naczyń. Zasugerował, że śródbłonek produkuje jakąś substancję, którą nazwał czynnikiem rozkurczającym pochodzącym ze śródbłonka (EDRF). W roku 1986 kilku badaczy opublikowało niezależne wyniki, z których wynikało, że NO to EDRF.

W swoich badaniach Murad zajmował się badaniem działania nitrogliceryny. Stwierdził, że uwalniany z niej tlenek azotu aktywuje cyklazę guanylową, a wówczas dochodzi do rozkurczu naczynia. Dzieje się tak, gdyż cyklaza produkuje cykliczny GMP. Ten uruchamia kaskadę enzymatyczną, która prowadzi do aktywacji kurczliwych białek w mięśniach gładkich ściany naczynia. Naczynia rozkurczają się, krew gna do serca, co łagodzi ból wieńcowy.

Ponadto tlenek azotu pełni w naszym organizmie rolę neurotransmitera, jest też produkowany przez makrofagi i działa toksycznie na bakterie. Odgrywa ważną rolę w układzie pokarmowym oraz dokrewnym. Prowadzone są badania nad znaczeniem tlenku azotu w chorobie Parkinsona i Alzheimera.

Historia płata figle: Alfred Nobel miał problemy z sercem. Odmówił jednak zażywania zapisanej mu nitrogliceryny, gdyż nie wierzył, że tak niebezpieczna substancja może mieć właściwości lecznicze…

I na koniec, żeby wytłumaczyć tytuł tego posta: zbawienie rzesz podstarzałych dżentelmenów, którzy myśleli, że najlepsze już za nimi, lek dający im drugą (a czasem trzecią i czwartą) młodość, sildenafil, znany pod nazwą komercyjną Viagra®, swoje działanie opiera właśnie na tlenku azotu: powoduje on uwalnianie NO i sami już wiecie co dalej – rozkurcz naczyń krwionośnych i strumień krwi napływający do prącia i powodujący wzwód. Taka mała rzecz, a cieszy…

Niniejszy tekst jest „przedrukiem” (z modyfikacjami) mojego tekstu opubulikowanego lata temu w piśmie Naukowego Koła Chemików UJ – „Głosie z Probówki”.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s