Kobiety górą – Nobel w dziedzinie medycyny i fizjologii 2009 przyznany

Medal noblowski /www.wikipedia.org
Medal noblowski /www.wikipedia.org

„Za odkrycie, w jaki sposób chromosomy są chronione przez telomery oraz telomerazę”, przyznano w tym roku nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii trzem osobom (nagrodą podzielą się po równo): Elizabeth Blackburn z Uniwersytetu Kalifornijskiego we Frisco, Carol Greider z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa oraz Jackowi Szostakowi z Harvardu.

Problem ochrony chromosomów przed niekontrolowanym rozkładem interesował badaczy już od dawna. Dwoje innych laureatów nagrody Nobla (za inne jednak odkrycia), Hermann Mueller oraz Barbara McClintock, już w latach 30. ubiegłego stulecia zaintrygowały telomery, które wyraźnie zapobiegały łączeniu się końców chromosomów. Podejrzewali oni, że rola telomerów może być ochronna, ale prawdziwe ich znaczenie oraz mechanizm działania pozostał ulotnym sekretem przez następne dekady.

W swoich wczesnych badaniach Blackburn, zajmująca się wówczas sekwencjonowaniem DNA, odkryła powtarzającą się na końcu chromosomów sekwencję CCCCAA. W tym samym mniej więcej czasie Jack Szostak prowadził badania nad degradacją chromosomopodobnych struktur w komórkach drożdży. Ich ścieżki zeszły się na konferencji w roku 1980, gdy Szostak zaintrygowany wynikami Blackburn zaproponował jej współpracę. Wprowadzili oni do jego chromosomopodobnych struktur sekwencję odkrytą przez Blackburn i odkryli, że tak zmodyfikowany element nie ulega degradacji po wprowadzeniu do komórki drożdży.

Carol Greider rozpoczęła swoją karierę naukową jako doktorantka u Blackburn. W czasie prowadzenia swych badań doktorskich odkryła enzym odpowiedzialny za syntezę telomerów – telomerazę.

W swoich dalszych badaniach trójka naukowców pokazała – na różnych modelach – że telomery nie tylko chronią chromosomy, ale także że ich skracanie z każdym podziałem komórkowym przybliża komórkę do śmierci, regulując zatem proces starzenia. Dzisiaj wiemy też, że komórki rakowe bardzo często mają mutację zaburzające właśnie proces skracania telomerów, przez co stają się nieśmiertelne – mnożą się w nieskończoność i nie umierają, wypierając komórki zdrowe.

Moje prywatne spostrzeżenie: nagroda w pełni zasłużona i już od jakiegoś czasu oczekiwana. Dodam też, że we wpomnianym przeze mnie rankingu Thomson Reuters w dziedzinie medycyny i fizjologii tegoroczni laureaci zajmują trzy czołowe miejsca. Co nie wróży dobrze moim typom w chemii, ale poczekajmy do środy, może będę mile zaskoczony…

opracowane na podstawie nobelprize.org press release

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertisements

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s