Co łączy Star Trek, Bonda i potężny laser w Hamburgu?

flickr.com; mr.beaver (CC by-nc-sa)
flickr.com; mr.beaver (CC by-nc-sa)

Kiedy oglądając „Śmierć nadejdzie jutro” zobaczyłem (ha ha) Bonda w niewidzialnym Aston Martinie, pomyślałem sobie „no nie, tego już za wiele”. Wiele rzeczy i dziwactw i (pseudo)gadżetów mogę znieść, ale są przecież jakieś granice, gdzie film przestaje mieć sens, a staje się tylko wyliczanką mniej lub bardziej adekwatnych pomysłów scenarzystów.

Mało wiedziałem. W 2002 roku być może niewidzialne auto było jeszcze obiektem na granicy science-fiction, ale już niedługo może stać się zjawiskiem na porządku dziennym. A to dzięki nowo-odkrytemu stanowi materii, jak to szumnie ogłosili badacze z uniwersytetu w Oksfordzie.

Grupa Justina Warka z Oksfordu wykonała mianowicie następujące doświadczenie:  próbkę aluminium ostrzelała serią krótkich impulsów z lasera FLASH (laser FEL znajdujący się w Hamburgu). Laser FLASH wytwarza bardzo krótkie impulsy miękkiego promieniowania rentgenowskiego o niezwykłej mocy. Dość powiedzieć, że nie chcielibyście pchać palców pod wiązkę tego instrumentu (jeden impuls ma moc porównywalną z elektrownią zasilającą całe miasto, jeszcze jacyś chętni?).

Ten potężny instrument pozwolił im niemal dosłownie wykopać elektrony niewalencyjne z orbit atomów metalu, pozostawiając strukturę krystaliczną aluminium nienaruszoną.

Jak do tej pory (niemal) nic nadzwyczajnego (poza super-hiper-mega-laserem oczywiście): to są w końcu toys for boys, a ci akurat chłopcy wiedzieli, co zrobić z tą zabawką. Niesamowite są natomiast rezultaty tego wykopania elektronów. Otóż okazało się, że gdy grupa skoncentrowała wiązkę lasera na bardzo małej powierzchni, w obrębie tego obszaru materiał stał się – na krótki okres czasu – przeźroczysty. Czytaj: niewidzialny. Hura!

Oczywiście daleka stąd jeszcze droga do niewidzialnych samochodów (czy też przeźroczystego aluminium, jak w Star Treku). Zacznijmy od tego, że obstrzeliwanie auta laserem, żeby je uczynić niewidzialnych, nie brzmi zbyt zachęcająco. Jednak uczeni dostrzegają niesamowity potencjał kryjący się za tym odkryciem – poza, oczywiście, obwołaniem tych pozbawionych kilku elektronów atomów nowym stanem materii – uważają mianowicie, że to zjawisko pozwoli nam kiedyś bezpiecznie produkować energię za pomocą fuzji jądrowej

Na koniec dodam, że jest w tej historii i polski akcent, a jako że my, Polacy, kochamy polskie akcenty, nie mogło się obejść i bez tego. Współautorami tej wiekopomnej pracy są badacze z Instytutu Fizyki PAN w Warszawie (w tym także niejaki Marek Jurek, co przysporzyło mi od śmiechu bólu brzucha).

„Turning solid aluminium transparent by intense soft X-ray photoionization”, Bob Nagler, Ulf Zastrau, Roland R. Fäustlin, Sam M. Vinko, Thomas Whitcher, A. J. Nelson, Ryszard Sobierajski, Jacek Krzywinski, Jaromir Chalupsky, Elsa Abreu, Sas carona Bajt, , Thomas Bornath, Tomas Burian, Henry Chapman, Jaroslav Cihelka, Tilo Döppner, Stefan Düsterer, , Thomas Dzelzainis, Marta Fajardo, Eckhart Förster, Carsten Fortmann, Eric Galtier, Siegfried H. Glenzer, Sebastian Göde, Gianluca Gregori, Vera Hajkova, Phil Heimann, Libor Juha, Marek Jurek, Fida Y. Khattak, Ali Reza Khorsand, Dorota Klinger, Michaela Kozlova, Tim Laarmann, , Hae Ja Lee, Richard W. Lee, Karl-Heinz Meiwes-Broer, Pascal Mercere, William J. Murphy, Andreas Przystawik, Ronald Redmer, Heidi Reinholz, David Riley, Gerd Röpke, Frank Rosmej, Karel Saksl, Romain Schott, Robert Thiele, Josef Tiggesbäumker, Sven Toleikis, , Thomas Tschentscher, Ingo Uschmann, Hubert J. Vollmer, and Justin S. Wark, Nature Physics 5: 693-6; DOI: 10.1038/nphys1341 (26 Jul 2009)

Add to FacebookAdd to DiggAdd to Del.icio.usAdd to StumbleuponAdd to RedditAdd to BlinklistAdd to TwitterAdd to TechnoratiAdd to FurlAdd to Newsvine

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s