Czerwona Królowa traci koronę?

Och, już widzę zachwyty kreacjonistów, widzących w  pracy opublikowanej w Nature (na razie jedynie on-line) doskonałe zaprzeczene ewolucji, podważenie prac Darwina, i tak dalej, i tym podobne. Witki mi już opadają i tłumaczyć mi się nie chce, że to nie tak, że to jest wynikiem błędnej interpretacji, albo wręcz specjalnego przeinaczenia treści. Więc tylko chciałem uprzedzić cios tym razem, zanim przejdę do rzeczy.

Czerwona Królowa/za flickr.com, mediaatmidnight ©2009

A sprawa ma się tak: Czerwona Królowa to nazwa hipotezy wyjaśniającej, jak i dlaczego działa ewolucja (w dużym uproszczeniu oczywiście). Zaproponował ją ponad 35 lat temu dość młody wówczas ewolucjonista Leigh Van Valen. Nazwa hipotezy jest aluzją do Czerwonej Królowej z książki Lewisa Carrolla Po drugiej stronie lustra (jest to kontynuacja Alicji w Krainie Czarów). Czerwona Królowa bierze wraz z Alicją udział w wyścigu, w którym mimo najlepszych chęci, uczestniczki ciągle pozostająw tym samym miejscu. Alicja w pewnym momencie stwierdza, że w jej kraju zazwyczaj, gdy się tak intensywnie biegnie, to gdzieś się w końcu dobiega. Na to Czerwona Królowa odpowiada, że jest to w takim razie bardzo wolny kraj. W jej kraju, trzeba biec, aby pozostać w tym samym miejscu. Jeśli zaś chce się gdzieś dobiec, to należy biec dwa razy szybciej!

I jest to opis znakomicie opisujący ewolucję: jako wyścig między dwiema siłami, dwoma przeciwnikami, którzy próbują się cały czas wyprzedzić (w zakrecie możliwości i umiejętności) i przechytrzyć. Czy mowa jest o drapieżnikach i ich ofiarach, czy o pasożytach i ich gospodarzach, czy też o tej najciekawszej parze przeciwników – o przeciwnych płciach. W każdm wypadku ewolucja działa jak powolny wyścig zbrojeń, w którym nikt nie osiąga doskonałości i nigdzie nie dobiega – co najwyżej wyprzedza przeciwnika na ułamek (ewolucyjnej) sekundy, aby wkrótce zostać dogonionym.

Wyścig zbrojeń, ©John Ditchburn

I tu do akcji wkracza trójka autorów z UK i Stanów. Przebadali oni mianowicie drzewa filogenetyczne 101 różnych taksonów – zwierząt, roślin oraz grzybów, aby sprawdzić, czy gromadzenie zmian prowadzące do specjacji odbywa się w stałym tempie (do tego prostego założenia niektórzy badacze sprowadzają Czerwoną Królową). Naukowcy porównali długości różnych gałęzi w drzewach filogenetycznych badanych taksonów, aby zobaczyć, czy specjacja w ich obrębie odbywała się w stosób stopniowy. Wyniki ich analizy wskazują, że w 78% przypadków do specjacji dochodziło nie na skutach stopniowych zmian, ale  w skutek pojedycznych decydujących zmian, które prowadziły do wyodrębnienia nowego gatunku, zaś tylko w przypadku 8% można mówić o stopniowej ewolucji.

Resztę pozostawiam Czytelnikom do osądu, sam chciałem jednak zaznaczyć, że w tym przypadku – jak w tylu innych – wszystko rozbija się o definicję słowa stopniowy. Otóż zmiana stopniowa – i to powie Wam każdy zapalony ewolucjonista – nie oznacza bynajmniej równomierny. Stopniowy oznacza, że zmiany, które prowadzą do specjacji nawarstwiają się, i dopiero po nagromadzeniu wielu można mówić o powstaniu nowego gatunku. Nie oznacza to jednak w żadnym razie, że nowa zmiana musi się pojawiać równo co 1000, czy 10000 lat. Zmiany oczywiście pojawiać się będą wraz ze zmianą środowiska, ze zmianą klimatu, ze zmianą presji ze strony naturalnych przeciwników. A jak często będzie się to dziać – to już kwestia przypadku…

„Phylogenies reveal new interpretation of speciation and the Red Queen”, Chris Venditti, Andrew Meade  &  Mark Pagel, Nature (adv. publ. online); DOI: 10.1038/nature08630 (9 Dec 2009)

NB. Polecam wszystkim, którzy mają do tej pozycji dostęp, znakomitą książkę popularno-naukową Matta Ridleya pt. Czerwona Królowa. Ridley znacznie lepiej, obszerniej i przystępniej wyjaśnia całą hipotezę i jej znaczenie dla ewolucjonizmu.

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s