Słoniowy śpiew

ResearchBlogging.org

Miło jest sądzić, że jesteśmy świadomym wyjątkiem w świecie zwierząt. Jako dowód zazwyczaj podajemy dwa przykłady: zdolność do produkcji i stosowania narzędzi oraz zdolność do komunikacji. Coraz częściej jednak temu twierdzeniu o wyjątkowości zadawany jest kłam, coraz częściej zdajemy sobie sprawę z tego, że także inne zwierzęta posiadły te umiejętności – przynajmniej do pewnego stopnia. Z bólem więc akceptujemy zdolność szympansów do używania prostych narzędzi. Niemal podświadomie też zakładamy, że drugie na liście najinteligentniejsze stworzenia na Ziemi (przynajmniej wg. Douglasa Adamsa; ludzie, nawiasem mówiąc, zajmują na tej liście trzecie miejsce), delfiny, także potrafią się komunikować.

Co jednak z innymi zwierzętami? Czy oznacza coś skrzek makaka? Czy wieść jakąś niesie chrząkanie świstaka? Czy słonie trąbiące trąbią do boju czy dla zabawy?

Słoń pod tanzańskim baobabem /©Ferdinand Reus (CC-BY)

Temat podjęła międzynarodowa grupa badaczy zafrapowana faktem, że najwyraźniej słonie afrykańskie reagują specyficznie na odgłos pszczół afrykańskich, a ponadto informują o zagrożeniu ze strony owadów inne słonie. O badaniach kilka tygodni temu donosił magazyn PLoS ONE.

Mimo, że słonie afrykańskie nie mają zbyt wielu naturalnych wrogów, zaobserwowano już wcześniej, że mogą wykazywać zachowania obronne na przykład w obecności Masajów – afrykańskiego plemienia, które zwykło na te zwierzęta polować. Ponadto wiadomo też, że na obecność drapieżników takich jak lwy, słonie reagują ryczeniem i trąbieniem. Badaczy zaintrygowało jednak co innego – reakcja słoni afrykańskich na odgłosy pszczół afrykańskich. O ile niewiele zwierząt możę stanowić zagrożenie dla dorosłego słonia, o tyle łatwo sobie wyobrazić, jak nieprzyjemny i dotkliwy może być konflikt trąbacza z rozwścieczonym rojem pszczół.

Eksperymenty prowadzone przez uczonych polegały głównie na odtwarzaniu słoniom nagranych wcześniej dźwięków. Po pierwsze więc sprawdzono, jak reagować będą na nagrany wcześniej odgłos poruszonego roju. Porównano to z zachowaniem słoni po odtworzeniu szumu białego, czyli losowej próbki dźwięku. Jako miarę przyjęto odległość na jaką odsuwały się słonie po odtworzeniu nagrań, a także szybkość z jaką się odsuwały. Jak widać na ilustracji poniżej (lewa kolumna), słonie po usłyszeniu odgłosów roju, jak również po usłyszeniu ostrzeżenia przed rojem pszczół, odsuwały się na dwukrotnie większy dystans niż w przypadku losowego szumu i robiły to wielokrotnie szybciej.

Porównanie zachowania słoni po nastraszeniu ich pszczołami oraz szumem białym. Po usłyszeniu pszczół biegają dalej - i szybciej!/©2010 King et al. (CC-BY)

Następnie nagrano odgłosy ostrzegawcze (jak sądzono) wydawane przez spłoszone słonie. Nagrania te zastosowano w drugim eksperymencie, w którym słoniom odtwarzano tylko słoniowe ostrzeżenie. Tu zastosowano trzy nagrania: trąbienie będące ostrzeżeniem po odgłosie roju, trąbienie będące ostrzeżeniem po nagraniu białego szumu oraz trąbienie, które nagrano, zanim zaczęto płoszyć biedne słonie pszczołami. Należy tu jednak zaznaczyć, że z przyczyn technicznych (problem wyjaśniony lepiej przez autorów w pracy), nagranie drugie było modyfikacją pierwszego. Niemniej jednak, jak widać w kolumnie po prawej stronie, także wyniki uzyskane w tym doświadczeniu potwierdziły, że słonie reagują na odgłos roju.

Badania te nie wykazują co prawda, czy ostrzegające trąbienie ostrzega konkretnie przed pszczołami, czy też jest to uniwersalny sygnał, który zostałby też użyty, gdyby słonia napadło stado myszy albo kosmiczna sosjerka. Jednak autorzy obiecują, że tę prawdę głęboko ukrytą o słonim śpiewie ujawnią już wkrótce w kolejnych pracach…

King, L., Soltis, J., Douglas-Hamilton, I., Savage, A., & Vollrath, F. (2010). Bee Threat Elicits Alarm Call in African Elephants PLoS ONE, 5 (4) DOI: 10.1371/journal.pone.0010346

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s