O grafenie słów kilka, czyli Nobel z fizyki 2010

Medal noblowski /www.wikipedia.org

Miałem napisać notkę o grafenie i całej tej historii z Noblem, ale zrobił się wieczór, natchnienie ze mnie zeszło, a do tego w dodatku większość serwisów już opublikowała mniej lub bardziej szczegółowe newsy na ten temat.

Jeśli więc chcecie przeczytać więcej na ten temat, polecam zajrzeć do zaprzyjaźnionego serwisu badania.net, na którym już jest notka o fizycznym Noblu 2010. Ja za to dodam tylko kilka ciekawostek.

Grafen nie jest materiałem nowym. Termin po raz pierwszy pojawił się w 1987 roku, prace zaś nad grafenem – chociaż jeszcze wówczas nienazwanym – prowadzono już w latach 70. Ponieważ grafen w istocie nie jest niczym innym jak pojedynczą warstwą grafitu. Tak, tego samego, który używamy na codzień, robiąc na mankietach notatki ołówkami, ale także w smarach, farbach, naczyniach ognioodpornych, elektrodach, a także elektrowniach jądrowych.

Cóż więc jest tak niebywałego w pracy Geima i Novoselova? Otóż chodzi głównie o opracowaną przez nich metodę otrzymywania tej odmiany węgla: prostą, niewymagającą żadnych zaawansowanych technologii, tanią. Metodę, która sprowadza się do ścierania opiłków grafitu na taśmę klejącą. I właśnie to odkrycie – że można materiał o tak niesamowiym potencjale (praktyczne zastosowanie grafenu obejmują nowe szybsze tranzystory; rozwój ekranów dotykowych; nowe metody sekwencjonowania DNA) wyprodukować szybko i tanio, co oznacza, że jest spora szansa na szybkie wdrożenie tych grafenowych nowinek do życia codziennego. I byłby to w istocie przełom na miarę tego nagrodzonego Noblem z fizyki w zeszłym roku

Trzeba też Komitetowi Noblowskiemu przyznać, że nadażą za duchem czasu wyjątkowo: podany przykład zastosowania grafenu do sekwencjonowania DNA pochodzi z artykułu, który ukazał się w Nature mniej niż miesiąc temu.

Także grafenowe tranzystory są jeszcze nieco ułudne, więc rzeczywiście bardziej zasadne jest tutaj mówienie o potencjale grafenu, a o jego rzeczywistym zastosowaniu (przynajmniej jeszcze nie).

Chociaż ranking Thomsona Reutersa w tym roku pomylił się po raz drugi (z medycyny także nie trafił, to trzeba jego autorom oddać sprawiedliwość: Geim oraz Novoselov byli laureatami tego rankingu dwa lata temu…

I na koniec: Geim jest pierwszym w historii badaczem, który nagrodzony został zarówno nagrodą Nobla jak i Ig Noblem. W 2001 roku otrzymał tę drugą nagrodę wraz z profesorem Michaelem Berrym za doświadczenie, którego częścią była lewitująca żaba (pracę – zdjęcie żaby na przedostatniej stronie – znajdziecie tutaj).

ResearchBlogging.orgNovoselov, K. (2004). Electric Field Effect in Atomically Thin Carbon Films Science, 306 (5696), 666-669 DOI: 10.1126/science.1102896

Garaj, S., Hubbard, W., Reina, A., Kong, J., Branton, D., & Golovchenko, J. (2010). Graphene as a subnanometre trans-electrode membrane Nature, 467 (7312), 190-193 DOI: 10.1038/nature09379

Advertisements

5 Comments

  1. http://tygodnik.onet.pl/1,31510,druk.html
    Tu jest fajny artykuł mojego kolegi o grafenie. Podnosi jedną ciekawą sprawę, o której dziennikarze raczej nie piszą: Grafen może służyć do… testowania teorii względności. :-)

    Tutaj krótka, zalążkowa wersja tego artykułu na blogu: http://swiat-jaktodziala.blog.onet.pl/Grafen-material-przyszlosci,2,ID362504362,n
    „Warto też wspomnieć o jeszcze jednej niesłychanej własności grafenu. Elektrony poruszają się w nim tak szybko, że do ich opisu nie można stosować równania Schrödingera a jedynie jego relatywistyczny odpowiednik – równanie Diraca. Grafen jest zatem doskonałym materiałem do testowania relatywistycznych własności materii, pomagając w zrozumieniu budowy nawet tak egzotycznych obiektów astrofizycznych takich jak białe karły czy gwiazdy neutronowe.”

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s