Druga Ziemia tuż za rogiem

NASA wycofała się z planów powrotu na Księżyc, za to coraz odważniej zarówno NASA, jak i inne agencje i inne kraje przebąkują o locie na Marsa. W sierpniu media rozpisywały się o tym, że Holendrzy chcieliby na Czerwoną Planetę wysłać dożywotnio swoją ekipę (oraz o tym, że jej powrotu nie planują nie z przyczyn technicznych, ale finansowych).

ResearchBlogging.org

A tym czasem wyłania się właśnie kolejna możliwość, która co prawda poleguje jeszcze w sferze science-fiction, ale być może zacznie niedługo bardziej działać na naszą wyobraźnię. Grupa astronomów i astrofizyków europejskich opublikowała wczoraj w (a jakże) prestiżowym Nature pracę, w której donoszą o odkryciu ziemio-podobnej planety w najbliższym do nas układzie słonecznym1.

A że najbliższy nam – poza naszym własnym – układ słoneczny znajduje się zaledwie cztery lata świetlne od Ziemi, to już inna para kaloszy (i wspomniana domena fiction, póki co).

Marzyć o locie na nową planetę zaczniemy pewnie wkrótce. Odkrycie to jest jednak ważne z innego powodu: odkryta właśnie planeta jest położoną najbliżej Układu Słonecznego egzoplanetą, w rozmiarze bardzo podobną do Ziemi. I znakiem, że takich planet może być znacznie więcej.

Poszukiwanie egzoplanet to temat w nauce bardzo gorący, o czym przekonaliśmy się w zeszłym roku, gdy w grudniu tygodnik Science ogłosił swój ranking dziesięciu najciekawszych zagadnień naukowych roku 2011 i ten właśnie temat znalazł się na liście. Gdy opisywałem to tutaj, napisałem

Tak więc machina ruszyła. Powstaje coraz więcej projektów zaangażowanych w poszukiwanie nowych planet – takimi czy innymi metodami. I chociaż NASA już zdążyła się wycofać z rzuconego kilka lat temu hasła o powrocie na Księżyc przed 2020 rokiem, to jednak wisi nad nami jak miecz Damoklesa ta bezlitosna świadomość: że nasza przyszłość znajduje się w kosmosie. Musimy więc dla niej znaleźć dobre miejsce.

Początkowo jednak problem polegał na tym, że techniki poszukiwania planet poza Układem Słonecznym pozwalały nam wykryć jedynie planet bardzo duże. To się jednak ostatnio szybko zmienia, jak zauważył Rundall Munroe (ten od xkcd):

Wyimek z komiksu pt. Egzoplanety/źródło: xkcd

Żeby jednak nie podniecać się za bardzo tą nowoodkrytą planetą, żeby nie mieć złudzeń i nadziei, wyjaśnijmy sobie kilka rzeczy. Jest ona odrobinę tylko większa od Ziemi. Znajduje się w systemie (jeśli jeszcze się nie domyśliliście) Alfa Centauri. Alfa Centari jest dość szczególnym, z naszego punktu widzenia, układem słonecznym, ponieważ posiada dwa słońca, poetycko nazwane A i B. Odkryta planetka krąży wokół Alfa Centauri B, nieco tylko mniejszej i mniej jasnej niż Słońce. W odróżnieniu jednak od Ziemi, która w odległości od Słońca znajduje się optymalnej2, nowa planeta leży dwadzieścia pięć razy bliżej swojej gwiazdy, a jej rok trwa niecałe 3 i pół dnia. Przy tym zwariowanym tempie i bliskości Alfa Centauri życie, jakim je znamy na Ziemi, na tej planecie nie jest możliwe.

Planetę wykryto dzięki obserwacji niewielkich wahnięć Alfy Centauri B. Grawitacyjny wpływ planety na gwiazdę powoduje, że ta ostatnia oscyluje z zawrotną prędkością niecałych dwóch kilometrów na godzinę. Innymi słowy jej ruch jest niemal niezauważalny, zwłaszcza biorąc pod uwagę rozmiar gwiazdy. Tym bardziej jest więc wyczyn europejskich astronomów imponujący. Jest się zatem czym zachwycać, a entuzjazm ten wyraził pierwszy autor,  Xavier Dumusque, podsumowując badania zdaniem „Żyjemy w ekscytujących czasach!”. I trudno się z nim nie zgodzić.

Przypisy:

1. Dumusque, X., Pepe, F., Lovis, C., Ségransan, D., Sahlmann, J., Benz, W., Bouchy, F., Mayor, M., Queloz, D., Santos, N., & Udry, S. (2012). An Earth-mass planet orbiting α Centauri B Nature DOI: 10.1038/nature11572

2. Wiadomo – odrobinę bliżej i bylibyśmy jak Wenusjańskie skwarki, odrobinę dalej i bylibyśmy jak marsjańska wieczna zmarzlina.

Advertisements

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s