Wszystkie dzieci prezydenta

jefferson1800

Stany Zjednoczone celebrują dzisiaj 237. rocznicę podpisania Deklaracji Niepodległości. Jakiż zaś lepszy sposób na podkreślenie wagi tego dnia, niż zajrzenie Ojcom Założycielom pod pierzynę? Tomasz Jefferson, bo o nim będzie dzisiaj mowa, to jeden z głównych autorów Deklaracji, kongresmen, gubernator Wirginii, trzeci prezydent Stanów Zjednoczonych. Pomimo tego, że sam był właścicielem niewolników, niewolnictwo uważał za zjawisko społecznie szkodliwe. Jednym z największych skandali otaczających jego osobę było zaś podejrzenie, że ojcował dzieciom jednej ze swoich niewolnic, Sally Hemings.

Jeffersona o ojcostwo najstarszego syna Hemings, Thomasa Woodsona, oskarżyła w 1802 roku jednak z amerykańskich gazet, mówiąc, że Tom jest niezwykle podobny do prezydenta (Jefferson urzędował między 1801 a 1809 rokiem). W istocie jednak to ostatni syn Sally, Eston, był ponoć do Jeffersona najbardziej podobny, w związku z czym istnieje oczywiście podejrzenie, że i on mógł być nieślubnym dziecięciem polityka. Wielu historyków podejrzewa jednak, że dzieci Sally Hemings zostały spłodzone przez jednego z siostrzeńców Jeffersona – albo Samuela albo Petera Carra.

Portert Tomasza Jeffersona z roku 1800 - tuż przed prezydenturą oraz ojcostwem. /źródło: wiki; domena publiczna
Portert Tomasza Jeffersona z roku 1800 – tuż przed prezydenturą oraz ojcostwem. /źródło: wiki; domena publiczna

Z historycznego punktu widzenia problem jest właściwie nierozwiązywalny – nie ma przecież żadnych dokumentów, który potwierdzałyby lub zaprzeczały tym doniesieniom. Jednak z pomocą przychodzi tu nauka: już nawet proste metody genetyczne mogą rzucić nieco światła na sytuację zakładając oczywiście, że znani są potomkowie (w linii męskiej) zarówno Jeffersona (lub któregoś z jego bliskich męskich krewnych), jak i jego hipotetycznych nieślubnych dzieci. Wynika to z tego, że chromosom Y ulega w trakcie rozmnażania bardzo niewielkim zmianom – jego rekombinacja jest znacznie bardziej ograniczona niż w innych chromosomach. W podobny sposób zatem do mitochondrialnego DNA, które zawsze pochodzi od matki, chromosom Y może być użyty do określenia ojcostwa.

ResearchBlogging.orgTo dokładnie pod koniec lat 90. uczyniła amerykańsko-brytyjska grupa badaczy. Naukowcy przeanalizowali haplotyp chromosomu Y u pięciu męskich potomków wuja ze strony ojca prezydenta Jeffersona, u pięciu męskich potomków Thomasa Woodsona oraz u jednego potomka Estona Hemingsa Jeffersona. W badaniu uwzględniono też trzech potomków z linii Carrów. Niestety Tomasz Jefferson nie miał bezpośrednich męskich potomków, stąd ta nieco zagmatwana analiza uwzględniająca dzieci jego wuja.

Wyniki badaczy wskazują, że Thomas Woodson najprawdopodobniej nie był synem prezydenta Jeffersona. Musiało to być sporym niemiłym zaskoczeniem jego potomków, którzy od dawna uznają się za pochodzących w prostej linii od trzeciego prezydenta Stanów Zjednoczonych. Jednocześnie okazało się, że Eston Hemings z dużym prawdopodobieństwem synem prezydenta był! Niewinni ojcostwa są więc bracia Carrowie. Autorzy pracy podkreślają jednak jedno podstawowe ograniczenie swoich badań: nie da się wykluczyć jakiegoś dalszego wsobnego rozmnażania na plantacji Jeffersona w późniejszych pokoleniach. Ojcem Estona mógł być na przykład któryś z kuzynów Jeffersona, chociaż oczywiście duża zażyłość Tomasza Jeffersona z Sally Hemings, czyni go bardziej prawdopodobnym kandydatem.

Kilka lat temu Mark Jobling, jeden z autorów oryginalnej publikacji, dodrążył temat chromosomu Y Jeffersona jeszcze bardziej. Tym razem jednak zamiast badań haplotypu Jeffersona pod kątem jego potomków, postanowił rzucić okiem na jego przodków. Okazuje się bowiem, że Tomasz Jefferson należał do niezwykle rzadkiego haplotypu K2, który występuje tylko u 1% światowej populacji, a najczęstszy jest we wschodniej Afryce i na Środkowym Wschodzie. Autorzy znaleźli wskazówki sugerujące, że linia Jeffersona mogła pochodzić gdzieś z Egiptu. Podstawowym przesłaniem pracy jednak nie jest to, że Jefferson był potomkiem faraonów, a to że stosowanie analizy haplotypów chromosomu Y, zwłaszcza w przypadku typów rzadszych, musi być traktowane zawsze z dużą dozą ostrożności, bo łatwo o pomyłkę.

Literatura:

1. Eugene A. Foster, M.A. Jobling, P.G. Taylor, P. Donnelly, P. de Knijff, Rene Mieremet, T. Zerjal & C. Tyler-Smith (1998). Jefferson fathered slave’s last child Nature, 396, 27-28 : 10.1038/16177

2. King TE, Bowden GR, Balaresque PL, Adams SM, Shanks ME, Jobling MA (2007). Thomas Jefferson’s Y chromosome belongs to a rare European lineage American Journal of Physical Anthropology, 132 (4), 584-589 : 10.1002/ajpa.20557

1 Comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s